Patriotyzm polski w przeszłości: Sląska karta z dziejów popularyzacji kultury fizycznej, postaw obywatelskich i patriotycznych.

Patriotyzm polski w przeszłości: Sląska karta z dziejów popularyzacji kultury fizycznej, postaw obywatelskich i patriotycznych.

Sokolstwo miało propagować kulturę fizyczną przez zawody, pokazy czy wycieczki. Bardzo ważnym zadaniem było także popularyzowanie postawy obywatelskiej i patriotycznej.

Karta z dziejów „Sokoła” śląskiego*:

Ćwiczenia; młodzież śląska, rwiąca się do nauki i zdrowia, zebrała się na „salce“ przeznaczonej do ćwiczeń, choć „salka“ ta była tylko piwnicą, w której było ciągle mokro i wilgotno. Hasło naczelnika się rozlega, ćwiczący druhowie stawają w rząd i ćwiczenia idą – jak na sznurku. Nagle zjawia się żandarm pruski, i nie pytając o nic, ochrypłym głosem ryczy: „Ich löse die Versammlung aut!“ I już po ćwiczeniach… Następstwem lekcji tej były długie procesy, oskarżenia druhów a szczególnie naczelnika o przynależenie do „tajnych“ związków, wreszcie kary sądowe. Tak! Nie pozwalał nam rząd pruski nawet dbać o nasze zdrowie, bo pod jego opieką Polak prawa nie miał być zdrowym i uczonym! Nie pozwalał nam używać ćwiczni gminnej, wybudowanej za grosz polski, bo „Sokół“ miał zniknąć z powierzchni ziemi! Sokoli! Nadchodzi dzień zapłaty, dzień plebiscytu! Pamiętajmy na nasze cierpienia i bóle pod rządem pruskiem! Pamiętajmy, że gdyby udało się Prusakowi zatrzymać władzę nad Śląskiem, z nami jeszcze gorzej by się obchodzono, niż przedtem. To nas powinno prowadzić do pracy plebiscytowej i do urny wyborczej! Przez plebiscyt mamy się stać na własnych naszych śmieciach panami, a zbawienie nasze tylko w wolnej i zjednoczonej Polsce! Jeszcze raz: Do pracy plebiscytowej! Na szańce! Sekretariat.

*Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”to organizacja kojarząca się wielu osobom z międzywojenną Polską. Sokolstwo ma jednak wcześniejszy rodowód, sięgający czasów zaborów. Pierwsza sokola organizacja powstała w zaborze austriackim, we Lwowie, w 1867 roku. Jej celem było promowanie gimnastyki. Przyświecał on zarówno poszczególnym organizacjom sokolim, jak i scalonemu po odzyskaniu przez Polskę niepodległości ruchowi. Było to zgodne z wywodzącą się ze starożytnego Rzymu i przyjętą przez „Sokoła” maksymą „w zdrowym ciele zdrowy duch”. Sokolstwo miało propagować kulturę fizyczną przez zawody, pokazy czy wycieczki. Bardzo ważnym zadaniem było także popularyzowanie postawy obywatelskiej i patriotycznej. Emblematem Towarzystwa był sokół ukazany w locie trzymający w szponach sztangę do ćwiczeń. W ten sposób nawiązywano w subtelny sposób do polskiego godła – orła z rozpostartymi skrzydłami.[https://muzeumslaskie.pl/pl/aktualnosci/historia-towarzystwa-gimnastycznego-sokol]

Udostępnij

O autorze

Dziennikarz obywatelski, wolnościowiec, społecznik.
E-mail: postawnawolnosc@gmail.com
„Prawa człowieka i obywatela. Wolność słowa i prasy – Każdy obywatel ma prawo bez żadnych ograniczeń mówić i pisać, co mu się podoba. Wszelkiego rodzaju przerywanie przemówień, uprzednie cenzurowanie odczytów, mów, gazet i książek jest niedopuszczalne. W państwach praworządnych kontrola nad prasą jest ześrodkowana w ręku niezawisłych sądów.”
„Wobec tego, że każdy obywatel, bezpośrednio lub choćby pośrednio, wpływa na uchwalanie ustaw i kształtowanie się zarządu państwa, każdy jest obowiązany przynajmniej w ogólnym zarysie znać swoje prawa i obowiązki. Znajomość ogólnych zasad prawa jest niezbędna dla każdego obywatela, niezależnie od tego, jakiemu zawodowi się poświęca. Toteż w państwach dobrze zorganizowanych nauka prawa w ogólnym zarysie wchodzi w zakres przedmiotów obowiązkowych w szkołach średnich, niezależnie od istnienia wydziałów prawa na uniwersytetach.”
źródło: Przedwojenny podręcznik kultury prawnej dla uczącej się młodzieży szkolnej (Ogólne zasady prawa : podręcznik dla wyższych klas szkół średnich / oprac. Aleksander Mogilnicki. 1930 | Warszawa : M. Arct)